Yorumlar
Değerli Takipçilerim,
Yaklaşık iki yıldan beri WEB sayfamın “Toplumu Bilgilendirme / Sıkça Sorulan Sorular” başlığı altında, bana radyasyon konusunda iletilen 300’den fazla soruya yanıt vermeye çalıştım. Ayrıca 30’dan fazla eğitim videosu ve bazı televizyon yayınlarım YouTube kanalımda mevcut. Bunlara ilave olarak, yine sayfamda farklı başlıklar altında akademik ve popüler yazılarım var. WEB sayfama geçen yıldan bu temmuz ayına kadar yaklaşık olarak 300 000 giriş oldu, bu rakam benim için son derece memnun edici.
Bana sıklıkla gelen talepleri de dikkate alarak, Bireyselleştirilmiş Radyasyon Danışmanlık hizmeti başlatıyorum. Telefon veya zoom üzerinden online ya da özelden mesajlaşma ile takipçilerimle birebir iletişim içerisinde olacağım.
Niçin gerek duydum:
Sayfamdaki Yorumlar ve Sıkça Sorulan Sorular kısımları herkesin okumasına açık, dolayısıyla kişisel sorularınıza verilen yorumlarımın bu açık alanlarda yayınlanması bazı durumlarda etik ihlali olabileceğinden, yanıtlarım eksik kalabiliyor. Ayrıca bireyselleştirilmiş radyasyon risk hesaplamalarının detaylı olarak yapılabilmesi için hastaya ve incelemeyi yapan kuruluş ile ışınlamalarda kullanılan cihazlara yönelik olarak özel ancak çoğu zaman paylaşılamayan bilgilere ihtiyaç duyuyorum.
Radyasyon konusunun çok geniş bir yelpazede olması, videolarımın içeriklerini mümkün olduğu kadar geniş bir hedef kitlesine yönelik olarak hazırlamamı gerektiriyor. Bazı videolarım ilgili konularda çalışanlar için tatmin edici olurken, ilgileri merak düzeyinde olan ya da farklı mesleklerdeki izleyicilerim için anlaşılması zor olabiliyor.
Bazen gelen sorular son derece spesifik ve/veya akademik ölçekte, tüm takipçilere hitap etmiyor ve özelden yanıtlanması gerekiyor.
Danışmanlık hizmetimin diğer ayağı ise birey veya gruplar için online eğitim etkinliği.
Bu hizmetimi, e-postama (doganbor@gmail.com) yapılacak başvuru sonucu kararlaştırılacak randevu sonrası gerçekleştirmeyi planlıyorum.
Bu hizmeti bir ücret karşılığı vereceğim. Katkımın süresi ve detaylarına bağlı olarak farklı tarifeler söz konusu olacak.
Üzerinde durmak istediğim önemli bir husus var. Bana iletilen soruların bir kısmının yanıtları sıkça sorulan sorular kısmında veya video ya da yazılarımda var. Benzer soruları yanıtlamam mümkün değil. Ancak herkesi ilgilendiren soruları yine şimdiye kadar olduğu gibi açık ortamda gönüllük esasına göre yayınlayacağım
Özelden katkı sağlayabileceğimi düşündüğüm konular:
Radyasyon fobisi olan bireylerin bu endişeleri ile nasıl baş edecekleri ve doğru radyasyon bilincinin yerleşmesi üzerine eğitim verilmesi
Kendinizin veya çocuğunuzun tanısal radyolojik incelemelerde yüksek dozlarda radyasyona maruz kalıp kalmadığının araştırılması
Maruz kalınan radyasyona bağlı olarak yaşam boyu kanser ve diğer hastalıklar için risk hesaplamalarının her yaş için kapsamlı olarak yapılması.
Radyolojik inceleme yaptıracak hastalara, gereksiz radyasyon ışınlamalarından korunmaları üzerine kişiselleştirilmiş korunma stratejilerinin önerilmesi
Medikal gereksinimler nedeniyle belirli aralıklarla radyolojik inceleme yaptırması gereken hastalara risklerini azaltıcı önerilerin sunulması.
Işınlamalarda kullanılan görüntüleme sistemleri, donanım ve yazılımlarının, ışınlama parametrelerinin incelemelerin amaçlarına ve hastaya uygun olup olmadığının saptanması
Çalışan ve radyolojik inceleme yaptıracak hamile kadınlar için uygulanması gereken özel işlemlerin açıklanması
Radyasyon çalışanlarının korunma konusunda işverenleri ile karşılaştıkları sorunlara çözüm önerilerinin getirilmesi
Evlerde ve çevredeki radyasyon kaynakların neden olduğu ışınlamalar ile ilgili bilgilendirmeler.
Sayın Hocam,
Hem videolarınız hem de sitenizde bulunan yazılar üzerinden radyasyon maruziyeti konusunda bilgi edindim. Öyle sanıyorum farkındalığım arttıkça endişem de arttı. Yaklaşık iki buçuk yıldır dinlenmekle geçmeyen yorgunluk, hâlsizlik, çabuk yorulma gibi oldukça genel/bir tıbbi branş ile kolayca ilişkilendirilemeyecek şikayetlerim vardı. Birçok tahlil yapıldı, MRI ve ultrasonlardan netice alınamadı. Kan değerleri normal aralıktaydı. Şikayetlerimin geçmemesi üzerine dikkatli bir hekim tarafından alınan ayrıntılı bir anamnez üzerine PET istendi. Son çare olarak çekindim. 38 yaşındayım. Ancak çekimden sonra büyük bir pişmanlık yaşadım. Hatta çekim günü çekim için gitmemeyi, gittikten sonra çekimin yapıldığı alana girmeden hastaneyi terk etmeyi düşündüm. Bir PET CT çekimi ikincil bir kanser riski için oluşturacağı artış hesaba katılırsa bu endişelerim yersiz mi? Müsaadenizle şunu da sormak isterim. Bir PET CT ile maruz kalınan radyasyon miktarı(elbette cihazlara göre değişir) bir CT çekiminden daha fazla mıdır? Ortalama kaç mSV tir? Özellikle yıllık doğal arka plan oranlarıyla karşılaştırıldığında vücudun bir anda birkaç yıllık dozu alması oldukça korkutucu görünüyor..(u arada PET CT’den de netice alınamadı. Yani FD tutulumu yok, patolojik odak bulunamadı diye raporlanmış. Bu sonuç boşuna radyasyon maruziyetini düşündürüyor.)
Saygılarımla,
Mehmet, eğer tıbbi gereklilik varsa, bir PT/BT de alınacak doz dikkate alınmaz. Doz hem PET için verilen radyoaktif madde hem de BT’de ki X-ışınlarından alınan dozun toplamıdır, genelde etkin dozlar 25 mSv civarında ama senin durumun için hiç bir şey söyleyemem. Hiç bir parametre yok. Zaten 38 yaş için bir risk hesabıda yapamam, sonuçta yaşa göre tolere edilebilecek bir risk. Doğal fon radyasyonu çok düşük bir doz, tabi ki bu incelemenin dozu daha yüksek olacak.
Sanırım videolarımı ve şimdi instagramda yayınladıklarımı izlememişsin.Kanser riski tabi var ama son derece düşük.
İncelemenin normal çıktığı anlaşılmış, daha niye maruziyet diyorsun anlamıyorum.
Fobini yenmeye bak, sağlıklı günler.
D. Bor
Sayın Hocam, 28 aylık oğlum için çekilen Kafa BT rapor parametreleri: 16 cm fantom (Head), CTDIvol: 66.40 mGy, DLP: 1162.60 mGy·cm, Total mAs: 3284, Süre: 18.22 s. Bu değerlerin çocuğuma yönelik biyolojik ve uzun vadeli riskini değerlendirmenizi rica ederim.”
Canan Hanım ebeveyinlerin her sorusu bana panik halde yansıtılıyor. Bu kadar işim arasında ki umarım videolarımıda izliyorsunuz.
Dozlar normale göre yüksek, taranan bölge uzun, mAs ler ve toplam ışınlama süreside fazla.
Diğer ışınlama parametrelerini ve görmeden bir risk analizi yapamam. Bu yaşlarda riskler 3-4 / 10 000 civarında.
Hesaplamasam bile .çocuğunuz için 2 kat bile desem tolere edilebilecek dozlar. Ama niye fazla olsun.
Bu incelemeyi yapanları şikayet edebilirsiniz, benim yayınlarımı ve ünvanımı da kullanabilirsiniz.
Normal bir çekim yapılmamış, ancak karalar bağlamanıza da hiç bir neden yok.
iyi günler.
Prof. Dr. Doğan Bor
Eğer sakıncası yoksa bana incelemenin yapıldığı yeri ve hastaneyi yazabilirmisiniz. Kişi ismi vermeden
merhaba hocam , 18 aylık oğlum 31 mayısta düştü beyin bt çekildi değerler; 33.77 ctdi 565 dlp 100 kv ikinci kez 01 ağustosta düştü beyin bt çekildi değerler, 33.77 ctdi 565 dlp 100 kv çekimler arasında 3 ay var sadece bu riski arttırır mi?
Cihaz 3 aylikmis özel hastanede çekildi GE dediler markasina..
Bu çekimleri gören çocuk doktoru çocuğa sahip cikamamissiniz düşürmüşsünüz kanser riski oluşmuş dedi bir anne olarak çok üzülüyorum kendimi suçluyorsun..
nolurr bana yardım edin oğlum ne kadar radyasyona maruz kalmış ve çok mu riskli durumu.. şimdiden teşekkür ederim.
Gamze Hanım, sorulara belirli bir sıra ile yanıt veriyorum. Ancak gittiğiniz çocuk doktorunun son derece düşüncesiz bir şekilde sizi suçlaması üzerine yanıtınızı öne aldım.
Çocuğunuzun beyin dozu 30 mGy civarında, bu incelemeyi yaptıran 100 000 çocuktan ortalama 38 çocuğun (10 – 84 arası) yaşam boyu kanser riski bu kadar. 676/ 100 000 çocuk zaten farklı nedenlere bağlı olarak yaşamlarında beyin kanser riski taşıyor. İncelemeler dikkatli yapılmış fazla bir doz verilmemiş. Tolere edilecek bir risk. İkinci incelemenin de riski aynı.
Şimdi doza bağlı olarak hesapladığım bu riskleri o hekime bir gösterin, kanser riski oluşmuş, lafı kabul edilemez, ne kadar artmış hiç bir somut veri olmadan böyle konuşması son derece yanlış.
Telaş edecek bir şey yok, tıbbi gereklilik için yapılmış incelemeler.
Sağlıcakla kalın
D. BOr
Hocam Allah sizden bin kere razı olsun..
Doktor bey benimle bu konuşmayı yaptığından beri ağlıyorum yemek yiyemez uyuyamaz hale geldim..Kendimi kötü bir anne olarak görüyorum..
çocuk dozu ile çekim yapıldı dedim kabul etmedi onlar palavra aynı dozu alıyor kanser riski var dedi..
birde 2 çekim arası çok kısa risk çok artmış dedi..
iki cekim arası 3 ay olduğu için risk 2 ye mi katlandı yani ayrı ayrı mı risk hesaplanacak yoksa beraber mi?
Bu çok bilmiş doktora benim web sayfamdaki yazılarımı, youtube daki eğitim videolarımı ve bir ay önce başlatıp hala devam ettiğim instagramdaki “radyasyon dizimi” izlemesini önerin.
Oğlunun çekim parametreleri (CTDI, DLP, kVp) ve aldığı doz literatürün önerdiği rehber seviyeler içerisinde.
İki çekim arası çok kısa riski çok arttıracak demesi de kabul edilecek bir laf değil. İki inceleme sonucu risk iki kat artar, her biri 38 / 100 000, Bir iki gün içinde olsaydı yaklaşık 76 / 100 000 olarak ifade edilirdi.
Bu konuyu kafaya takmayın artık.
Selamlar
D. Bor
Hocam size mail atmış eşim ama WEB sayfasından iletişe geçin yazmışsınız tekrar buradan size sormak istedim şimdiden ilginiz için teşekkür ederim
2024 yılının haziran ayında İlaçsız Toraks+Tüm batın bt incelmesi istenmişti önceden göğsündeki iyi huylu kitleden dolayı takipteydik ama koltuk altında lenf bezleri vardı onlarda hep reaktif dendi ağrı oluyordu korkup doktora gittik oradaki doktor direk bt çekmek istediğini söyledi böylece eşim stres yapıp kafaya taktığı için çektirdik ama doktorun iyisin bence hiçbirşeyin yok diyerek böyle bir çekim yönlendirmesi bizi çok üzdü çekilirken tüm vücut olduğunu bilmiyorduk risk nedir hocam bunu çekilirken 28 yaşında idi eşim bayan
Üst ve alt batın incelemde MSCT ile 128×0,625 mm kesit kalınlığında aksiyal planda görüntüler elde edilmiştir diyor
Toraks yok elimdeki bilgiler bu kadar
Selamlar, WEB sayfamı incelerseniz yetişkinlerde incelemeler peş peşe (günler içerisinde) yapılmadıkça
risk hesabı yapmıyorum. Zira bu riskler incelemeye göre ya çok düşük ya da ihmal seviyesinde. Sayfamda “sıça sorulan sualler”
başlığı altında benzer sorulara verdiğim yanıtlar var.
Sadece kesit kalınlığı ile herhangi bir doz ya da risk hesabı yapılmaz, bilginiz olsun.
Eğer insanlar radyasyondan bu kadar korkmaya başlamışlarsa bunun nedeni hastaya hiç bir bilgi vermeden gereksiz yapılan incelemeler.
Youtube da çok sayıda eğitim videom var, halen instagramda bu konular ile ilgili kısa videolar yayınlıyorum
Sağlıklı günler dilerim.
Prof. Dr. Doğan Bor