2, 06, 2019
Sayın Zeynep Bilgehan,
Hürriyet Gazetesinin Pazar ilavesinde ki (2, 06,2019) yazınızı üzüntüyle okudum. Mesleğiniz ya da uzmanlığınızın radyasyon konusu ile ilgili olduğunu sanmıyorum ve geçmişteki gazete haberleri ile internet de ki hatalı haberlere ve konunun uzmanı olmayan bir hekime dayanarakdayanarak son derece yanlış bilgiler aktarmışsınız.
Haberinizde, 830 bin memurdan (???) 112 – 125 bin kişinin sonraki 20 yılda hayatını radyasyonun etkisine bağlı olarak kaybettiği yer almaktadır. Radyasyona bağlı kanser ölümleri ancak radyoepidemiyolojik çalışmalarla saptanır, ciddi bilim insanları ve kuruluşların yaptığı çalışmalarda böylesine ölümleri bildiren hiçbir çalışma yoktur. 830 bin kişinin (bu rakamda hatalıdır) etkilendiği varsayılırsa, bu nüfusun radyasyona bağlı olmayan nedenlerlekansere yakalanma olasılığı %40 civarında olup, %23-25 kişi ölecektir.
Gerçek rakam, yüksek şiddette radyasyona maruz kalan 600 bin temizlik işçisinden 5000 kişide radyasyon maruziyetine bağlı ölüm beklenmektedir (%3 civarında). Diğer nedenlere bağlı olarak ise 150 bin temizlik işçisinin kanserden ölmesi söz konusudur.
Görüş aldığınız Radyolog Dr. Alper Beyin ileri sürdüğü hususlar tamamen yanlıştır. Literatürde yer alan bazı makaleler benzer hatalar içermektedir, ancak araştırmalar geniş bir yelpazede yapıldığında bu makalelerdeki hatalar kolayca anlaşılır. Hatalı bir kaç makaleye bakarak bu tür sonuçlara rağbet edilmesi ve ardından topluma sunulması, en azından zaten var olan radyasyon hobisini körüklemektedir.
Ülkemizdeki kanser artışını yine radyasyona bağlamışsınız, kansere neden olan diğer faktörleri dikkate almak gerekiyor. Bir diğer husus, ülkemizde 1984’e kadarki süreçte var olan tanısal merkezlerin sayısını, 1996 ile karşılaştırdınız mı?
Yazdıklarımdan sakın Chernobyl kazasını önemsemiyormuşum gibi bir anlam çıkarmayın, gerek WEB sayfamda (www.doganbor.com) gerekse Dünya kitabevi tarafından yayımlanan kitaplarımda bu konuları detayları ile işledim, en azından doğru referanslar kullandım.
Rakamların somut olarak verilmesi durumunda mutlaka ilgili referansların da gösterilmesi gerekir. Bu eklemeyi WHO için yapıp 9000 kişinin hayatını kaybettiğini belirtmişsiniz, bana lütfen tam referans adını gönderebilirmisiniz.
İyi bayramlar, esenlikler dilerim
Prof. Dr. Doğan Bor
Ankara Üniversitesi Fizik Mühendisliği